Phan Khôi

Đây là ai?

Phan Khôi (chữ Hán: 潘瓌; 6 tháng 10 năm 1887 – 16 tháng 1 năm 1959) bút danh Chương Dân, là một học giả, một nhà thơ, nhà văn, nhà chính trị, cháu ngoại của Tổng đốc Hà Nội Hoàng Diệu. Ông đỗ Tú tài chữ Hán năm 19 tuổi nhưng không đề cao Nho học truyền thống mà lại mở đầu và cổ vũ cho phong trào Thơ mới bằng chữ latin. Ông còn là một nhà báo tích cực áp dụng tư tưởng duy lý phương Tây, phê phán một cách hài hước thói hư tật xấu của quan lại phong kiến và thực dân Pháp. Ông cũng là một trong số ít nhà báo tiếp thu nhiều tư tưởng mới, đa văn hóa từ Hồng Kông, Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp... Ông còn nổi tiếng vì sự trực ngôn, trước 1945 được mang danh là Ngự sử văn đàn. Ông phê phán chính sách cai trị của người Pháp, đối thoại với các học giả từ Bắc đến Nam không e dè kiêng nể. Những năm 1956–1958 cũng vì cung cách nói thẳng ấy mà ông đã buộc phải dừng sáng tác. Ông qua đời vào năm 1959. Tiểu sử Phan Khôi sinh ngày 6 tháng 10 năm 1887 tại làng Bảo An, tổng Đa Hòa, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Gò Nổi, thành phố Đà Nẵng) là con của Phó bảng Phan Trân (tri phủ Điện Khánh) và bà Hoàng Thị Lệ (con gái Tổng đốc Hà Nội Hoàng Diệu).